Evolutie

Landbouw

De gemeente heeft een uitgesproken agrarisch karakter, met daarin de klemtoon op de pluimveesector. Wie de naam Kruishoutem hoort, verbindt deze nogal eens met de eierproductie, de eiermarkt en de Gulden-Eifeesten.
In het verleden was Kruishoutem met de grootste eiermarkt van West-Europa, het Europese centrum van de ‘ei-economie’. Rond dit verkoopscentrum waren er uiteraard tal van familiale bedrijven gegroeid, die zich toelegden op het houden van leghennen. De eieren hiervan konden immers onmiddellijk op de markt verkocht worden. Sinds zowat 30 jaar is het beeld van deze bedrijvigheid, zowel wat de producenten als de handelaars betreft, totaal gewijzigd.
De oorspronkelijke familiale bedrijven hebben de plaats geruimd voor een paar industriële en grootschalige bedrijven. De eiermarkt van toen bestaat eigenlijk niet meer. Een meer moderne eierveiling kwam ervan in de plaats.Wel komt steeds nog wekelijks de “prijzencommissie” bijeen, waar ze de Europese richtprijzen voor eieren vastlegt. In de rand van deze eiersector is het wel vermeldenswaardig dat Kruishoutem een paar bloeiende broeierijen telt.

Het agrarische karakter van de gemeente wordt echter hoofdzakelijk gekenmerkt door de landbouwbedrijvigheid in het algemeen. Wel is deze, zoals zowat overal te lande, gedurende de laatste 3 decennia aan een vrij snelle evolutie onderhevig. De twee tendensen zijn ongetwijfeld de trend naar schaalvergroting en het streven van de specialisatie van een bijzonder product.
Het aantal van de vele kleine gemengde familiale bedrijfjes is zeer sterk teruggelopen. De vrijgekomen landbouwgronden werden vooral gehergroepeerd in de overblijvende grotere bedrijven, die ondertussen ook een doorgedreven mechanisatie kenden.
Intussen zijn een aantal landbouwers zich gaan specialiseren op de volle grondteelt van groenten, zoals koolgewassen, wortelen, schorseneren, enz. Dergelijke omschakeling werd ook gestimuleerd door het Provinciaal Proefcentrum voor de Groente- en Aardappelteelt, gelegen langs de Karreweg.
Kenmerkend voor de streek is en blijft ook de teelt van vroege aardappelen.
Naast een hele reeks gemengde bedrijven (akkerbouw en veeteelt), specialiseerden zich een aantal landbouwers in de veeteelt, vooral in de opkweek en vetmesterij van varkens.

Handel en industrie

De handels- en industriële bedrijvigheid heeft de laatste 25 jaar een enorme uitbreiding ondergaan. Daar waar er in het begin van de jaren 70 geen echte industrie was, is dit nu wel het geval. De vroegere bedrijvigheid is in belangrijke mate blijven bestaan.
Zo kent de gemeente een vrij bloeiende middenstand, een aantal drukkerijen, een reeks veevoederbedrijven, een aantal bouwbedrijven, een melkerij, enz.
De meer recente industrie bevindt zich vooral op het industrieterrein, gelegen langs de E17. Hierop zijn tal van bedrijven gevestigd van zeer diverse aard. De verdere uitbreiding van het industrieterrein met ruim 16 ha zorgde voor de komst van een 11-tal nieuwe ondernemingen.
Ook de bedrijven, die door de vernieuwde bouw- en milieureglementeringen geen mogelijkheid meer hadden om uit te breiden, kregen hierdoor de kans zich in eigen gemeente te herlokaliseren.
Ook werd een ambachtelijke zone aangelegd, waar vooral kleine en middelgrote bedrijven zich gevestigd hebben.

Arbeid en tewerkstelling

De felle uitbreidingen van de industriële vestigingen op de gemeente zelf creëerden heel wat nieuwe arbeidsplaatsen. Heel wat Kruishoutemnaren vinden dan ook werk in eigen gemeente. Een doelgerichte gemeentelijke politiek zorgde er eveneens voor dat heel wat jonge gezinnen zich op de gemeente konden vestigen, zodat dit eveneens een bevolkingsverjonging met zich meebracht.
Daarnaast blijven er heel wat pendelaars, die hun werk vinden in de onmiddellijke omgeving zoals Oudenaarde, Deinze en Waregem. Daarenboven biedt de aanwezigheid van de autosnelweg een uitstekende faciliteit tot de bereikbaarheid van de grote Vlaamse steden als Kortrijk, Gent, Antwerpen en Brussel.

De eiergemeente en haar folkloristisch erfgoed

Toen Lodewijk XIV in september 1670 bij oorkonde de heerlijkheid Aaishove tot graafschap verhief, en meteen de toelating gaf tot het inrichten van een jaarmarkt, wist wellicht niemand dat hiermee de start werd gegeven van een nieuw impuls voor de gemeente die nog tot op vandaag verder leeft.
Deze jaarmarkt werd oorspronkelijk bezocht door de landbouwers van ter plaatse, die hun eigen producten op de markt probeerden aan de man te brengen, zo werden eieren, boter, kleine hoevedieren te koop aangeboden.
Na een periode van ups en downs kende de markt in het begin van de jaren 50 een steile klim: Kruishoutem kreeg inzake de eierhandel naam en faam in binnen- en buitenland, en stond meteen aan de spits van de Europese eierhandel. Rond het thema van het ei ontstonden allerlei activiteiten, die tot het belangrijke folklore-erfgoed van de gemeente mogen worden gerekend.
In 1952 werden de eerste twee reuzen geboren: Pier de Eierboer en Mie de Boterboerin (zie verder hieronder). Hun aantal is ondertussen aangegroeid tot 6 eenheden.
In 1955 werden voor de eerste maal de Gulden Eifeesten georganiseerd. De aangewezen periode leek toen voor de organisatoren Pasen te zijn. Ter gelegenheid van deze Paasfeesten wordt een Eikoningin en een Eierboer verkozen. Een ander hoogtepunt is ongetwijfeld de spectaculaire eierworp uit de kerktoren.
Kruishoutem is terecht fier op zijn Gulden Eifeesten en op alles wat de gemeente te bieden heeft. Overigens, wie éénmaal te gast was, komt zeker terug!